Je denkt op je zestigste dat je het wel weet van relaties. Toch verschuift er iets wezenlijks in hoe mannen van die leeftijd hun liefdesleven inrichten. Steeds meer van hen hebben een vaste partner, maar wonen niet samen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek zag het aandeel zestigers met zo'n lat-relatie in tien jaar tijd verdubbelen, en mannen lopen daarin duidelijk voorop.
Wat de cijfers van het CBS laten zien
De Sociale Samenhang en Welzijn-enquête van het CBS geeft precieze getallen. Van de mannen tussen 60 en 70 jaar heeft 6 procent een lat-relatie, tegenover 4 procent van de vrouwen in die leeftijdsgroep. Tien jaar eerder was dat nog maar 3 procent, dus het aandeel is verdubbeld. Onder alleenstaanden is het verschil nog groter: 23 procent van de alleenstaande mannen heeft een vaste partner die buitenshuis woont, tegen 13 procent van de alleenstaande vrouwen.
Opvallend is dat mannen van die leeftijd ook vaker simpelweg samenwonen met een partner: 73 procent, tegenover 68 procent van de vrouwen. Mannen hebben op hun zestigste dus vaker een relatievorm, welke vorm dan ook, dan vrouwen. Dat heeft alles te maken met wie na een scheiding opnieuw een partner vindt, en dat gaat bij mannen nu eenmaal makkelijker dan bij vrouwen van dezelfde leeftijd.
Waarom mannen vaker voor hun eigen huis kiezen
Het CBS wijst op een belangrijke verklaring: de huidige groep zestigers is vaker gescheiden dan de zestigers van tien jaar geleden. Wie op zijn vijftigste of zestigste alleen komt te staan, begint niet zomaar weer aan een huishouden delen. Je kent je eigen ritme, je eigen stilte, en je hebt geen zin om dat zomaar op te geven voor iemand anders.
Daar komt iets bij dat je op mannen247 al eens tegenkwam: mannen offeren vaak jarenlang hun eigen wensen op voor hun partner, van carrière tot vrije tijd. Na een scheiding is de eigen voordeur dan niet alleen praktisch, het is ook een stuk autonomie terugpakken. Geen discussie meer over wie de vaatwasser inruimt, geen compromis over de thermostaat. Je kiest voor intimiteit zonder dat je weer opgaat in een gezamenlijk huishouden.
Ook kinderen uit een eerdere relatie spelen een rol. Wie nog een huis vol herinneringen heeft, of een band met de buurt waar de kinderen zijn opgegroeid, verhuist niet zomaar voor een nieuwe liefde. Een lat-relatie laat je toe die stabiliteit te houden en toch verder te gaan.
Alleenstaand is niet hetzelfde als alleen
Het grote verschil tussen alleenstaande mannen en vrouwen op deze leeftijd zit niet alleen in de lat-relatie zelf, maar in wat daaromheen gebeurt. Mannen die alleen wonen, hebben toch vaker een vast persoon om op terug te vallen dan vrouwen in dezelfde situatie. Dat is goed nieuws, want het aantal mannen zonder hechte vrienden is de afgelopen jaren flink gestegen, en een partner die niet onder je dak woont, vult dat gat soms deels op.
Toch is het geen vervanging voor een breder netwerk. Een lat-relatie geeft je nabijheid op afspraak, maar niet de dagelijkse aanwezigheid van iemand die merkt dat je een slechte week hebt. Mannen die alleen op hun partner leunen, lopen het risico dat ze op andere vlakken juist eenzamer worden, precies op de leeftijd waarop sociale contacten het hardst wegvallen.
Wat een lat-relatie kost en wat het oplevert
De voordelen zijn concreet: minder gedoe over huishoudelijke taken, geen financiële vervlechting die bij een eventuele breuk een drama wordt, en de vrijheid om je eigen gewoonten te houden. Voor mannen die bewust bezig zijn met hun gezondheid is dat niet onbelangrijk. Wie zijn eigen ritme bewaakt, houdt makkelijker vast aan slaap, beweging en voeding, en dat telt zwaarder mee dan je denkt als je kijkt naar waarom mannen in Nederland gemiddeld drie jaar korter leven dan vrouwen.
Daar staat een nadeel tegenover dat relatietherapeuten vaak noemen: een lat-relatie lost onderliggende problemen niet op, het verplaatst ze alleen. Wie bang is voor binding, kan zich achter de losse woonsituatie verschuilen zonder dat ooit uit te spreken. En bij ziekte of fysieke achteruitgang, iets dat op deze leeftijd steeds dichterbij komt, mis je de partner die gewoon in huis is als het nodig is.
Past een lat-relatie bij jou, of hou je jezelf voor de gek
Het verschil tussen een bewuste keuze en vermijdingsgedrag zit in de reden erachter. Kies je voor je eigen huis omdat je weet wat je nodig hebt na een lastige scheiding, met je ogen open voor de nadelen? Dan is een lat-relatie een volwassen vorm van een relatie, niet een halfbakken versie ervan. Merk je dat je elk gesprek over verhuizen of samenvoegen ontwijkt, zonder dat je kunt uitleggen waarom? Dan is het misschien geen vrijheid die je zoekt, maar onzekerheid die je voor je uitschuift.
De cijfers van het CBS laten in elk geval zien dat je niet de enige bent. Steeds meer mannen van jouw leeftijd kiezen bewust voor twee voordeuren en één relatie. Het hoeft geen compromis te zijn, zolang je zelf weet waarom je het doet.